رازي نيست ، زيرا كه بسيارى از صاحبان علم هيئت در اين رأى از أو پيشى گرفته‌اند ، وقديم‌ترين ايشان بر حسب آنچه مىدانيم أبو معشر بلخى ، « 1 » متوفى در سنه 272 هجرى قمري بوده است . گفتار أبو معشر بلخى درباره نسيئ وكبيسه گيرى اعراب أبو معشر در كتاب « الالُوف » « 2 » آورده است كه : اعراب زمان جاهليت دوره سال خود را بر أساس رؤيت ماه در رؤوس شهور مىدانستند ، همچنانكه رسم مسلمانان نيز همين است ، وحجّ خود را در روز دهم ماه ذو الحجة انجام مىدادند ، واين وقت در فصل خاصي از فصول أربعة سال واقع نمىشد ، بلكه اختلاف پيدا مىكرد . گاهى در تابستان بود ، وگاهى در زمستان ، وگاهى در دو فصل ديگر . به علت آنكه بين سالهاى شمسي با سالهاى قمري اختلاف بود

--> ( 1 ) . اين أبو معشر فَلَكى از صاحبان علم نجوم وهيئت است ؛ وغير از أبو معشر نجيح بن عبد الرّحمن سندىّ صاحب كتاب « مغازى » است ، أو از محدثين مشهور است ودر سال 170 هجرى فوت كرده است ( 2 ) . اين كتاب ، مفقود الأثر است وليكن اين گفتار أو را دربارهء نسيى ، عبد الجبّار بن عبد الجبّار بن محمّد خرقى ، متوفّى در شهر مَرْو به سال 553 هجرى ، در كتاب خود كه موسوم به : « منتهى الإدراك في تقاسيم الأفلاك » است از أو نقل كرده است ؛ ومحمود أفندي كه سپس به محمود پاشا فَلَكى ملقّب شد ، از يك نسخهء خطى كه در پاريس است استخراج نموده ؛ ودر مجلهء آسيائى به نام « ژورنال آسياتيك » به طبع رسانيده است .